Nghề Nò Sáo

Nò sáo là dụng cụ đánh bắt thủy, hải sản của người dân Định Cư (nay là TDP An Thành), phường Mỹ Thượng. Trước  năm 1985 người dân Định cư hay còn gọi là Thủy Diện là người dân tứ xứ về vùng Đầm phá An truyền làm nghề đánh bắt tôm cá. Ban đầu người dân nơi đây đánh bắt tôm cá bằng phương pháp thô sơ như đi tể, soi đèn đội, mò, lặn…nhưng những cách đánh bắt đó tốn công mà hiệu quả không cao nên dần dần người dân nơi đây tiếp thu, học hỏi những vùng định cư khác và hình thành nên nghề nò sáo. 

          Nghề nò sáo xuất hiện khoảng vào những năm 1970 đến năm 1980, ban đầu nò được làm bằng chất liệu tre, cách làm rất công phu và tốn nhiều thời gian, nhưng lại nhanh hư hỏng, dần dần người dân chuyển sang làm nò bằng chất liệu lưới ni lông, nò lưới xuất hiện khoảng năm 1990 trở lại đây, nó có ưu điểm là thời gian làm nhanh hơn, lợi về kinh tế hơn, dễ dàng hơn trọng việc vận chuyển và thu hoạch và độ bền lâu hơn so với nò làm bằng tre. Vì vậy hiện nay người dân Định Cư (An Thành) không làm bằng chất liệu tre nữa mà chuyển sang làm nò lưới (tre chỉ làm bộ khung của nò).

Cách làm nò:

Trước hết là chọn những cây tre thật già, thẳng, mang đi ngâm nước khoảng 15 đến 20 ngày, mục đích là để chống mối, mọt và để dễ dàng  uốn nắn trong quá trình làm nò.  Nò được làm bằng 2 vật liệu đó là tre và lưới (mùng), tre dùng để làm khung nò, lưới là để bao bọc xung quanh khung nò. Khung nò có nhiều vành tròn bằng vành tròn của chiếc nón lá được liên kết với nhau bằng những thanh tre dài, tùy theo mực nước đánh bắt mà nò có chiều dài khác nhau. Mùa nước cạn thì đặt nò 6 đến nò 8, mùa nước lớn thì đặt nò 10 sđến 12, nò loại nào thì tương ứng với số vành của loại đó, khoảng cách giữu các vành nò từ 20 – 20 cm. 

Cách đánh bắt bằng nò:

Khi đặt nò xuống nước thì xung quanh nò được bao bọc những đường lưới (mùng), phải kéo lưới cho thật căng kết 2 dầu lại tạo thành “hom nò”, hom nò là nơi tôm cá và được mà ra không được, gắn kết 2 bên là một cặp “chật” được làm bằng 2 thanh tre dài, thẳng chia 2 thanh ra 2 bên, dùng cước (gứt) buộc chặt thân nò vào 2 thanh “chật” lại. Đáy nò thì bọc lưới cố định, đầu nò hay còn gọi là miệng nò cột dậy cước thắt vào, để khi đặt nò xuống tôm, cá, cua vào được mà ra không được, đồng thời khi đổ nò thu hoạch tôm cá ta chỉ cần rút sợi dây cước ở miệng nò, chỏng ngược nò đổ xuống ghe là tôm cá theo miệng nò ra ngoài một cách dễ dàng.

Thời gia để hoàn thiện một cái nò tầm 1,5 đến 2 ngày, giá nò 1 cái hiện nay giao động từ 500 – 700 ngàn đồng tùy vào kích thước của nò. Nghề nò sáo từ lâu đã gắn liền với đời sống của nguười dân An Thành. Hiện nay việc đánh bắt tôm cá bằng nò sáo là phương tiện chủ yếu của người dân nơi đây, vì nó có ưu điểm là thân thiện với môi trường, thuận tiện và đặc biệt là không hủy diệt nguồn lợi  thủy sản so với những  cách đánh bắt khác. Vì vậy nghề làm nò hiện nay rất được chính quyền địa phương khuyến khích, nó là một trong những nghề truyền thống còn tồn tại và phát triển mạnh tại phường Mỹ Thượng hiện nay.