Đến với Dương Nỗ để nghe kể chuyện di sản

Phường Dương Nỗ nằm ở phía Đông Bắc, Thành phố Huế, là vùng đất giàu truyền thống văn hiến, lưu giữ nhiều di tích văn hóa, lịch sử quan trọng gắn với các nhân vật và phong trào cách mạng. Ngoài ra, nơi đây, còn có nhiều điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn, mang đến cho du khách những giây phút trải nghiệm về đời sống và những nghề truyền thống của người dân địa phương.

Một trong những điểm đến tiêu biểu phải kể đến đó là di tích Nhà lưu niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí (tại TDP 3, làng Dương Nỗ). Đây là nơi gắn với những năm tháng tuổi thơ của Người khi theo gia đình về sinh sống và học tập tại Dương Nỗ.

Không gian làng quê yên bình cùng những dấu tích lịch sử giúp du khách hiểu hơn về cuộc đời, nhân cách và những năm tháng hình thành nên tư tưởng, tình cảm của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đến đây, du khách không chỉ tham quan mà còn có thể cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp của một vùng quê giàu truyền thống hiếu học và yêu nước.

Nhà lưu niệm Nguyễn Chí Diểu - dấu ấn người chiến sĩ cách mạng trên quê hương Dương Nỗ.

Nhà lưu niệm Nguyễn Chí Diểu tọa lạc tại TDP 9, phường Dương Nỗ, cách trung tâm Huế khoảng 10km về phía Đông. Đây là nơi sinh hoạt và diễn ra những hoạt động yêu nước của Nguyễn Chí Diểu và các đồng chí Nguyễn Chí Thanh, Tố Hữu, Võ Nguyên Giáp trong thời học sinh của họ ở Huế.

Ngôi nhà mang kiến trúc truyền thống đặc trưng xứ Huế: Nhà rường ba gian,khung gỗ và mái lợp bằng ngói liệt. Hiện nay nhà vẫn giữ được nét mộc mạc, giảm dị với các tổ hợp hiện vật lưu niệm: giếng nước, giường, bàn ghế, phản, bể nước…và trở thành “chứng nân” cho một giai đoạn lịch sử đầy biến động nhưng cũng vô cùng oanh liệt của dân tộc.

Nhà lưu niệm không chỉ là nơi tưởng niệm, gìn giữ những dấu tích liên quan đến cuộc đời Nguyễn Chí Diểu mà còn là địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng đối với các thế hệ hôm nay. Qua những tư liệu, hình ảnh và câu chuyện được lưu giữ, du khách có cơ hội hiểu thêm về tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh và sự hy sinh của những thế hệ đi trước.

Đình làng Dương Nỗ (TDP 3, phường Dương Nổ) - Di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt

Đình làng Dương Nỗ là một di tích tiêu biểu trong hệ thống di tích lưu niệm về thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại thành phố Huế. Đặc biệt là trong thời gian Người cùng anh theo cha về sinh sống, học tập tại làng Dương Nỗ (1898 - 1900)

Ngoài giá trị là di tích lưu niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đình làng còn mang những giá trị về kiến trúc, nghệ thuật, văn hóa tiêu biểu của một thiết chế văn hóa làng xã Việt Nam trên đất Huế, với những nét đặc trưng và phong cách độc đáo. Cùng với ngôi nhà lưu niệm về Người ở Dương Nỗ, đình làng đã khắc ghi trong tình cảm Bác Hồ những kỷ niệm của tuổi thơ trong sáng và nhiều khám phá, nơi đã có tác động không nhỏ đến  tình cảm và nhận thức của Người.

Đến với đình làng, du khách có thể cảm nhận vẻ đẹp bình dị, cổ kính của một không gian làng quê Huế. Những nét kiến trúc truyền thống, không gian sân đình và cảnh quan xung quanh tạo nên một điểm dừng chân yên bình, khác biệt với sự nhộn nhịp của khu vực đô thị.

Di tích Am Bà (TDP 3, phường Dương Nỗ)

Am Bà là một địa điểm tín ngưỡng dân gian gắn với đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân địa phương. Không gian di tích mang vẻ trầm mặc, cổ kính, phản ánh những nét văn hóa tín ngưỡng đã được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Đến đây, du khách có thể tìm hiểu thêm về đời sống tâm linh và những phong tục truyền thống của cư dân vùng đất Dương Nỗ, qua đó cảm nhận rõ hơn sự giao thoa giữa văn hóa làng quê và không gian văn hóa Huế.

Di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Bến đá (TDP 3, phường Dương Nỗ)

Bến Đá nằm bên dòng sông Phổ Lợi, cách di tích Nhà lưu niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh khoảng 20m. Xưa kia là một lài đất nhô ra sông, dân làng thường đến đây tắm giặt, lâu ngày thành bến. Di tích Bến Đá tuy đơn sơ, bình dị nhưng rất giàu ý nghĩa. Bởi di tích chứa đựng biết bao kỷ niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người cùng cha và anh về đây sinh sống.

Đến với Bến Đá hôm nay, du khách có thể cảm nhận sự hòa quyện giữa không gian lịch sử và cảnh quan làng quê Huế. Dòng nước lặng lẽ trôi, những hàng cây xanh và nhịp sống bình dị của người dân gợi lên vẻ đẹp thanh bình của một miền quê đã trải qua nhiều biến đổi nhưng vẫn lưu giữ những dấu ấn xưa.

Điều đặc biệt làm nên giá trị của di tích không chỉ là câu chuyện lịch sử mà còn nằm ở chính không gian văn hóa nơi đây. Bến nước từng là một phần quen thuộc trong đời sống của cư dân làng quê Việt Nam – nơi con người gặp gỡ, sinh hoạt và gắn bó với dòng sông. Vì thế, khi tìm hiểu về Bến Đá, du khách không chỉ tìm hiểu một địa điểm gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn có dịp khám phá một lát cắt của đời sống làng quê Huế xưa.

Kết nối hành trình khám phá với những làng nghề truyền thống

Đến với Dưỡng Nỗ, du khách không những được tham quan, trải nghiệm các di tích lịch sử đặc biệt mà còn có thể kết nối hành trình khám phá ấy với làng nghề truyền thống hoa giấy Thanh Tiên và làng tranh dân gian Sình.

Làng hoa giấy Thanh Tiên tọa lạc tại TDP 9, phường Dương Nỗ, cách trung tâm thành phố 6km về hướng Đông Bắc. Làng có niên đại hơn 300 năm, là “thủ phủ” hoa giấy thờ tự của Cố đô. Năm 2013 được công nhận Làng nghề truyền thống. Đến năm 2019, được công nhận điểm du lịch làng nghề truyền thống Hoa giấy Thanh Tiên.

Về Thanh Tiên, du khách dễ dàng bắt gặp một không gian làng quê bình dị với những con đường nhỏ, hàng cây xanh mát và những ngôi nhà nép mình giữa vườn tược. Nhưng vào mùa hoa, đặc biệt những ngày cận Tết, cả làng như bừng lên sức sống. Trước hiên nhà, trong sân vườn, những bó hoa giấy đủ sắc đỏ, vàng, tím, xanh… được xếp ngay ngắn, tạo nên một bức tranh làng quê vừa mộc mạc vừa rực rỡ.

Điều làm nên sức hấp dẫn của hoa giấy Thanh Tiên chính là sự công phu ẩn sau vẻ ngoài giản dị. Từ những thanh tre nhỏ, những tờ giấy màu và các vật liệu quen thuộc, qua đôi bàn tay khéo léo của người thợ, từng cánh hoa được tạo hình, từng nhụy hoa được kết lại, từng bó hoa được hoàn thiện một cách tỉ mỉ. Không có những dây chuyền hiện đại, nơi đây vẫn giữ cách làm thủ công truyền thống, để mỗi sản phẩm mang theo dấu ấn riêng của người làm ra nó.

Nghề làm hoa giấy ở Thanh Tiên gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa và tín ngưỡng của người dân Huế. Những bó hoa được sử dụng trong trang trí bàn thờ gia tiên, đình làng, miếu mạo và trong các dịp lễ, Tết. Vì thế, hoa giấy không chỉ để làm đẹp mà còn là một phần của đời sống tinh thần, thể hiện sự trân trọng của con người đối với tổ tiên, quê hương và những giá trị truyền thống.

Ngày nay, Thanh Tiên không chỉ là một làng nghề mà còn đang trở thành điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá du lịch cộng đồng xứ Huế. Du khách đến đây có thể thong thả dạo bước giữa không gian làng quê, tìm hiểu câu chuyện về nghề truyền thống, gặp gỡ những nghệ nhân đã dành nhiều năm gắn bó với từng cánh hoa và tự tay trải nghiệm cách làm một sản phẩm thủ công.

Độc đáo tranh dân gian làng Sình

Làng sình (tên chữ là Lại Ân), thuộc phường Dương Nỗ, TP Huế, nằm đối diện làng hoa giấy Thanh Tiên qua một nhánh sông Hương. Đến nay, làng Sình đã trải qua niên đại hơn 400 năm. Khác với tranh Đông Hồ hay Hàng Trống dùng để trang trí, tranh làng sình ra đời chủ yếu để phục vụ nhu cầu thờ cúng, hóa thân và giải hạn trong các nghi lễ tâm linh của người dân địa phương.

Tranh làng Sình không cầu kỳ, bóng bẩy mà mang vẻ đẹp mộc mạc, chân chất. Những bức tranh được in thủ công từ các bản khắc gỗ, sau đó được người thợ tô màu bằng tay. Chính sự giản dị ấy lại tạo nên nét duyên riêng của dòng tranh, phản ánh sinh động đời sống và quan niệm văn hóa của người dân xưa.

Mỗi bức tranh là kết quả của nhiều công đoạn thủ công. Từ việc lựa chọn gỗ để khắc bản, tạo hình, in tranh trên giấy đến công đoạn tô màu, người nghệ nhân đều phải thực hiện cẩn thận. Đặc biệt, công đoạn tô màu đòi hỏi sự khéo léo để giữ được vẻ hài hòa và đặc trưng của tranh truyền thống. Chính bàn tay của người nghệ nhân đã thổi sức sống vào những bản khắc tưởng như vô tri, biến chúng thành những tác phẩm giàu giá trị văn hóa.

Đến với Làng Sình, du khách không chỉ được ngắm những bức tranh mang sắc màu dân gian mà còn có cơ hội tìm hiểu về câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm. Trong không gian làng quê bình dị, hình ảnh người nghệ nhân miệt mài bên bàn in, bên những bản khắc gỗ và những tờ tranh mới hoàn thiện tạo nên một trải nghiệm rất riêng.

Ngày nay, tranh làng Sình không chỉ dừng lại ở việc thờ cúng mà đã chuyển mình thành tác phẩm nghệ thuật du lịch: Tranh lưu niệm gồm các bản khắc gỗ được cải tiến với kích thước nhỏ gọn, nội dung phong phú (cảnh sinh hoạt làng quê, lễ hội vật làng Sình…) để du khách sưu tầm. Trải nghiệm văn hóa: Du khách khi ghé thăm các cơ sở tranh làng Sình truyền thống có thể tự tay bôi mực, dập bẳn khắc và tô màu cho bức tranh của riêng mình, cảm nhận trực giác sức sống của một dòng tranh cổ.